Bronşial astım

Bronşial astım
Hava yollarının paroksismal daralmasıyla beraber bronşial ağaçtaki artmış irritabilitedir, spontan olarak veya tedavi sonrası düzelebilir.
Çocukların yaklaşık %10 ve erişkinlerin %5'ini et­kileyen sık görülen bir hastalıktır, insidansının muhtemelen hava kirliliğine bağlı olarak gittikçe art­tığı düşünülmektedir.
Astmanın bilinen birkaç tetikleyicisi vardır:
• allerji: birçok sayıda allergen IgE-aracılı tip 1 hipersensitivite reaksiyonuna sebep olarak astmayı presipite edebilir. Örnekler arasında polen, ev tozu akarları, hayvan kepeği, yiyecek ve ilaçlar yer alır.
• infeksiyon: solunum yolu infeksiyonları bronko-konstriksiyonu tetikliyebilir.
• mesleki maruziyet: bazı ajanlar alerjen rolü oyna­yarak, bazılarıda direkt hava yolu irritasyonuyla etkir-ler.
• ilaçlar, örneğin p-agonistler ve aspirin
• irritan gazlar: sülfür dioksit, nitrik oksit, dumandaki ozon örneklerdir.
• psikolojik stres atakları ağırlaştırabilir
• soğuk hava
• egzersiz, özellikle de soğuk havayla kombine olun­ca.
Astma egzema, saman nezlesi ve bazı allerjiler gibi diğer atopik hastalıklarla da ilişkilidir.
Astma altta yatan allerjik bir temel olup olmaması­na göre 2 kategoriye sınıflandırılabilir:
• Ekstrinsik astma (atopik): Çevresel allerjenler tarafından tetiklenen erken başlangıçlı astma. Bireylerde genelde ailede allerjik hastalık hikayesi vardır. IgE seviyeleri yükselmiştir ve deri testlerinde allerjene karşı tip 1 hipersensitivite reaksiyonu oluşur. Astmanın en sık görülen tipidir
• intrinsik astma (non atopik): Sıklıkla üst solunum yolu infeksiyonu tarafından tetiklenen geç başlangıçh astma, IgE seviyeleri normaldir, ailede allerjik hastalık hikayesi yoktur ve deri testleri negatiftir.
Ancak bu ikisi arasında sıklıkla birçok bakımdan ben­zerlik görülür ve hastalar hiçbirine tam olarak oturtu-lamazlar.
Patogenezi-her iki tip astmada da obstrüksiyon, bronkospazm, ödem ve mukus tıkaçlarının kombi­nasyonu sonucu oluşur. Intrensik astmanın mekaniz­ması kesin olarak bilinmemektedir, ekstrensik ast­manın patagenezinde ise esas olarak solunum yol­larının bronkokonstrüksiyonunu tetikleyen faktörlere olan aşırı duyarlılığının yattığı düşünülmektedir.